Kiedy rower wygrywa z samochodem
Granica przebiega mniej więcej na pięciu kilometrach. Poniżej tego dystansu rower w mieście jest zwykle szybszy od auta liczony od drzwi do drzwi, bo nie traci czasu na wyjazd z parkingu, korek i szukanie miejsca. Powyżej dziesięciu kilometrów przewaga zaczyna topnieć, chyba że masz rower elektryczny.
Drugim kryterium jest to, co wieziesz. Teczka, plecak i zakupy do dwudziestu kilogramów to zakres roweru. Meble, hurtowe zakupy i wyjazd całą rodziną to już zakres auta. Trzecim kryterium jest liczba przystanków. Trasa z trzema krótkimi postojami po drodze wypada na rowerze wyraźnie lepiej, bo każde parkowanie trwa kilkanaście sekund.
W praktyce większość osób nie rezygnuje z auta, tylko przenosi na rower część przejazdów. Nawet dwa przesiadkowe dni w tygodniu robią różnicę w rachunku za paliwo i w liczbie krótkich, najbardziej szkodliwych dla silnika uruchomień na zimno. Jeżeli i tak rozważasz zmianę auta, warto zestawić ten rachunek z tekstem o tym, czy auto elektryczne się opłaca.
Miejski, trekkingowy czy elektryczny
Rower miejski ma prostą sylwetkę, osłonę łańcucha, błotniki i najczęściej piastę wielobiegową. Jest bezobsługowy w takim stopniu, w jakim rower w ogóle może być, i to jego największa zaleta przy codziennej jeździe w zwykłym ubraniu.
Rower trekkingowy jest lżejszy i szybszy, ma więcej biegów i lepiej znosi dłuższe dystanse, ale ma też więcej elementów do regulacji. Sprawdzi się, gdy dojazd do pracy łączysz z weekendowymi wycieczkami poza miasto.
Rower elektryczny zmienia zasady gry na dystansach powyżej ośmiu kilometrów i na trasach z górkami. Wspomaganie działa tylko wtedy, gdy pedałujesz, i z mocy do dwustu pięćdziesięciu watów przy prędkości do dwudziestu pięciu kilometrów na godzinę. Taki rower w świetle przepisów pozostaje rowerem, nie wymaga rejestracji ani prawa jazdy.
Największą wadą wersji elektrycznej jest masa oraz to, że akumulator trzeba gdzieś ładować i przechowywać w temperaturze dodatniej. Jeżeli mieszkasz na czwartym piętrze bez windy, ta jedna rzecz potrafi przekreślić cały pomysł.
Ile to kosztuje: zakup i utrzymanie
Rower do codziennej jazdy nie musi być drogi, ale nie może być najtańszy z marketu, bo koszt napraw szybko przewyższy oszczędność. Poniżej orientacyjne widełki dla Pabianic i okolicznych gmin.
- Nowy rower miejski przyzwoitej klasy: od tysiąca dwustu do dwóch tysięcy pięciuset zł
- Nowy rower trekkingowy: od dwóch tysięcy do czterech tysięcy zł
- Rower elektryczny z porządnym napędem i baterią: od czterech tysięcy do dziewięciu tysięcy zł
- Używany rower po serwisie: od czterystu do tysiąca dwustu zł
- Przegląd sezonowy w warsztacie: od stu do dwustu pięćdziesięciu zł
- Wymiana łańcucha z kasetą: od stu pięćdziesięciu do trzystu zł
- Opona miejska z wkładką antyprzebiciową: od sześćdziesięciu do stu pięćdziesięciu zł za sztukę
- Zestaw oświetlenia na baterie lub ładowanie: od pięćdziesięciu do stu pięćdziesięciu zł
Po uśrednieniu roczne utrzymanie roweru używanego codziennie mieści się w przedziale od czterystu do dziewięciuset zł. To mniej niż komplet opon do samochodu. Warsztaty i sklepy z częściami znajdziesz w kategorii sport i rowery.
Gdzie trzymać rower w bloku
To pytanie decyduje o tym, czy rower będzie używany, czy stanie się meblem. Zasada jest brutalnie prosta: im więcej czynności dzieli cię od wyjazdu, tym rzadziej pojedziesz. Rower za trzema drzwiami i po schodach do piwnicy przegrywa z kluczykami leżącymi w przedpokoju.
Piwnica jest bezpieczna, ale wilgotna i niewygodna. Jeżeli to twoja jedyna opcja, zadbaj o suchość, unieś rower nad podłogę na haku i raz w miesiącu sprawdzaj napęd. Wózkownia jest wygodniejsza, ale zwykle wspólna, więc rower musi być dodatkowo zapięty do stałego elementu, nawet w środku.
Trzymanie roweru w mieszkaniu jest legalne i najbezpieczniejsze. Uchwyt ścienny albo pionowy stojak rozporowy zajmuje mniej miejsca niż fotel. Klatka schodowa i korytarz to najgorszy pomysł: przepisy przeciwpożarowe wymagają drożnych dróg ewakuacyjnych, a administracja ma prawo nakazać usunięcie sprzętu.
Zabezpieczenie przed kradzieżą
Żadne zapięcie nie jest nie do pokonania, chodzi o czas. Dobre zabezpieczenie ma sprawić, że złodziej wybierze rower obok. Sztywna kłódka typu U albo gruby łańcuch hartowany kosztują od stu pięćdziesięciu do pięciuset zł i to jest wydatek proporcjonalny do wartości roweru, nie do twojej cierpliwości.
Technika zapinania bywa ważniejsza od samej kłódki. Zapinaj ramę do stałego elementu, nie samo koło. Trzymaj zapięcie wysoko nad ziemią, bo o beton łatwiej rozbić kłódkę. Wybieraj miejsca widoczne i uczęszczane. Koło przednie odpinane na szybkozłączkę zabezpiecz osobno albo zamień szybkozłączkę na śruby.
Spisz numer ramy, zrób kilka zdjęć z różnych stron i zarejestruj rower w policyjnej bazie rowerowej, jeżeli twoja jednostka prowadzi taki wykaz. Sprawdź też polisę mieszkaniową, bo część umów obejmuje rower w piwnicy, a część wyłącznie ten w mieszkaniu. Szczegóły opisujemy w tekście o tym, co obejmuje ubezpieczenie mieszkania.
Ubiór i jazda przy każdej pogodzie
Największy mit codziennej jazdy brzmi, że trzeba się przebierać. Przy dystansie do pięciu kilometrów i spokojnym tempie zwykłe ubranie w zupełności wystarcza, o ile rower ma błotniki i osłonę łańcucha. Pocisz się od wysiłku, nie od roweru, więc rozwiązaniem jest wolniejsza jazda, a nie techniczna odzież.
Zimą sprawdza się zasada trzech warstw i osłona trzech miejsc: dłoni, uszu i szyi. Nogi grzeją się same. Deszcz to kwestia peleryny rowerowej, która osłania także dłonie i kolana, znacznie skuteczniej niż kurtka. Ubrania i obuwie kupisz na miejscu, warto zajrzeć do kategorii odzież i obuwie.
Zimą krytyczne są dwie rzeczy: widoczność i przyczepność. Mocne światło z przodu i z tyłu plus elementy odblaskowe na ruchomych częściach ciała dają znacznie lepszy efekt niż kamizelka. Przy oblodzeniu odpuść. Żaden dojazd nie jest wart złamanego nadgarstka.
Przepisy, o których łatwo zapomnieć
Obowiązkowe wyposażenie roweru to światło białe z przodu, czerwone z tyłu, czerwony odblask z tyłu, dzwonek i co najmniej jeden sprawny hamulec. Brak świateł po zmierzchu to najczęstsza przyczyna mandatu i jednocześnie najczęstsza przyczyna zdarzeń drogowych z udziałem rowerzystów.
Kask nie jest w Polsce obowiązkowy dla nikogo, ale przy jeździe po jezdni jest po prostu rozsądny. Dziecko poniżej dziesiątego roku życia może jechać po chodniku pod opieką dorosłego, a od dziesiątego roku życia do jazdy po drodze potrzebuje karty rowerowej.
Jazda po chodniku przez dorosłego jest dozwolona tylko w kilku sytuacjach, między innymi przy złych warunkach pogodowych albo gdy chodnik jest odpowiednio szeroki, a na sąsiedniej jezdni obowiązuje ograniczenie powyżej pięćdziesięciu kilometrów na godzinę. W pozostałych przypadkach miejscem roweru jest droga dla rowerów albo jezdnia. Rowerzystę obowiązują też przepisy o trzeźwości, a jazda po alkoholu jest wykroczeniem.
Zakupy, dzieci i przewożenie rzeczy
Bagażnik z sakwami zmienia rower w środek transportu. Dwie sakwy to pojemność dużej torby na zakupy, a ciężar spoczywa na ramie, nie na plecach. Plecak sprawdza się do pięciu kilogramów, powyżej robi się niewygodny i powoduje pocenie pleców.
Do wożenia dzieci służą foteliki montowane na bagażniku lub z przodu, z homologacją i pasami, oraz przyczepki. Foteliki mają limity wagi, zwykle do dwudziestu dwóch kilogramów, a przyczepka daje ochronę przed deszczem i miejsce na zakupy. Dziecko przewożone rowerem musi mieć kask.
Jeżeli rower ma zastąpić auto przy większych zakupach, pomyśl o rowerze cargo albo o zwykłej przyczepce transportowej. Koszt przyczepki to orientacyjnie od sześciuset do tysiąca ośmiuset zł i zwraca się szybciej, niż się wydaje.
Serwis: co robić samemu, a co zlecić
Samodzielnie warto opanować trzy rzeczy: dopompowanie kół, smarowanie łańcucha i wymianę dętki. To osiemdziesiąt procent typowych problemów w mieście i piętnaście minut nauki. Reszta, czyli centrowanie kół, regulacja hamulców tarczowych i wymiana kasety, wymaga narzędzi i wprawy.
Rower używany codziennie zasługuje na przegląd dwa razy w roku, a nie raz. Zimowe błoto i sól niszczą napęd szybciej niż letnie kilometry. Więcej o zakresie takiej wizyty piszemy w tekście o serwisie roweru przed sezonem.
Przy zakupie roweru używanego zawsze pytaj o dowód pochodzenia i sprawdź numer ramy. Bardzo niska cena przy dobrym stanie sprzętu to sygnał ostrzegawczy, a nie okazja.
Jak zacząć bez dużych wydatków
Nie kupuj od razu. Wyciągnij rower, który masz, oddaj go na przegląd i przejedź nim przez dwa tygodnie tę samą trasę, którą pokonujesz autem. Dopiero po tym teście wiadomo, czy problemem jest sprzęt, dystans, czy brak miejsca do przechowywania.
Jeżeli zdecydujesz się na zakup, zacznij od roweru używanego po serwisie oraz od porządnego zapięcia i oświetlenia. Te trzy elementy wystarczą na pierwszy sezon. Rower elektryczny kupuj dopiero wtedy, gdy wiesz, że dystans jest realnym problemem.
Jeżeli twoja trasa prowadzi poza miasto, zajrzyj też do tekstu o dojeździe z Pabianic do Łodzi, gdzie porównujemy rower z koleją i samochodem na dłuższym dystansie.
